Πολλοί γονείς περιγράφουν το ίδιο παράδοξο:
«Το παιδί μου είναι πολύ έξυπνο, αλλά δυσκολεύεται στο σχολείο».
Μπορεί να έχει πλούσιο λεξιλόγιο, να κάνει εύστοχες παρατηρήσεις, να κατανοεί σύνθετες έννοιες και παρ’ όλα αυτά να δυσκολεύεται στην ανάγνωση, να κάνει πολλά ορθογραφικά λάθη ή να κουράζεται υπερβολικά στο διάβασμα.
Η αντίφαση αυτή δημιουργεί συχνά σύγχυση. Πώς γίνεται ένα παιδί που φαίνεται τόσο ικανό να αντιμετωπίζει δυσκολίες στη σχολική μάθηση;
Σε αρκετές περιπτώσεις η εξήγηση βρίσκεται στις μαθησιακές δυσκολίες.
Νοημοσύνη και σχολική επίδοση δεν είναι το ίδιο
Η νοημοσύνη σχετίζεται με την ικανότητα κατανόησης, σκέψης και επίλυσης προβλημάτων. Η σχολική επίδοση όμως εξαρτάται από πολλές επιμέρους δεξιότητες, όπως:
- η ανάγνωση
- η γραφή
- η ορθογραφία
- η συγκέντρωση
- η μνήμη εργασίας
- η οργάνωση της μελέτης.
Ένα παιδί μπορεί να έχει υψηλό νοητικό δυναμικό, αλλά να παρουσιάζει δυσκολίες σε κάποια από αυτές τις δεξιότητες. Για τον λόγο αυτό είναι δυνατόν ένα έξυπνο παιδί να δυσκολεύεται στο σχολείο.
Όταν πίσω από τη δυσκολία κρύβονται μαθησιακές δυσκολίες
Οι ειδικές μαθησιακές δυσκολίες αποτελούν νευροαναπτυξιακές δυσκολίες που επηρεάζουν συγκεκριμένες σχολικές δεξιότητες.
Μπορεί να αφορούν:
- την ανάγνωση (δυσλεξία)
- τη γραπτή έκφραση
- την ορθογραφία
- τα μαθηματικά
Το παιδί μπορεί να κατανοεί πλήρως ένα μάθημα όταν το ακούει, αλλά να δυσκολεύεται να το διαβάσει ή να το αποδώσει γραπτά. Έτσι δημιουργείται η εικόνα ότι «δεν προσπαθεί» ή «δεν συγκεντρώνεται», ενώ στην πραγματικότητα αντιμετωπίζει μια συγκεκριμένη μαθησιακή δυσκολία.
Άλλοι λόγοι που ένα παιδί μπορεί να δυσκολεύεται στο σχολείο
Οι μαθησιακές δυσκολίες δεν είναι η μοναδική πιθανή εξήγηση. Υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν τη σχολική λειτουργικότητα ενός παιδιού.
- Δυσκολίες προσοχής
Η δυσκολία συγκέντρωσης ή η παρορμητικότητα μπορεί να επηρεάζουν την ολοκλήρωση σχολικών εργασιών.
- Άγχος
Το έντονο άγχος για την επίδοση ή την αποτυχία μπορεί να επηρεάσει τη συγκέντρωση και τη μνήμη.
- Χαμηλή αυτοεκτίμηση
Όταν ένα παιδί βιώνει επαναλαμβανόμενες αποτυχίες στο σχολείο, μπορεί να αρχίσει να πιστεύει ότι «δεν τα καταφέρνει».
- Έλλειψη κινήτρου
Σε ορισμένα παιδιά, ιδιαίτερα σε εκείνα με υψηλές ικανότητες, το σχολικό πρόγραμμα μπορεί να μην είναι αρκετά ενδιαφέρον ή προκλητικό.
Πώς νιώθει ένα παιδί που δυσκολεύεται στο σχολείο
Τα παιδιά που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη μάθηση συχνά βιώνουν:
- απογοήτευση
- άγχος για το διάβασμα
- χαμηλή αυτοπεποίθηση
- αποφυγή σχολικών δραστηριοτήτων.
Μερικές φορές μπορεί να εμφανιστούν έντονες αντιδράσεις ή άρνηση για μελέτη. Αυτές οι συμπεριφορές συχνά αποτελούν ένδειξη πίεσης και όχι έλλειψης προσπάθειας.
Πότε χρειάζεται διερεύνηση
Όταν ένα παιδί παρουσιάζει σημαντική απόσταση ανάμεσα στις ικανότητές του και στη σχολική του επίδοση, είναι χρήσιμο να διερευνηθεί η αιτία.
Η ψυχολογική και μαθησιακή αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει να κατανοηθεί:
- πώς μαθαίνει το παιδί
- ποια είναι τα δυνατά του σημεία
- ποιες δυσκολίες επηρεάζουν τη σχολική του πορεία.
Η έγκαιρη αναγνώριση των μαθησιακών δυσκολιών επιτρέπει την κατάλληλη υποστήριξη και βοηθά το παιδί να αξιοποιήσει τις πραγματικές του δυνατότητες.
Ένα σημαντικό μήνυμα για τους γονείς
Ένα παιδί που δυσκολεύεται στο σχολείο δεν είναι λιγότερο ικανό. Πολύ συχνά πρόκειται για παιδιά με σημαντικές δυνατότητες που χρειάζονται διαφορετικό τρόπο προσέγγισης στη μάθηση.
Η κατανόηση των αναγκών τους και η σωστή υποστήριξη μπορούν να κάνουν ουσιαστική διαφορά στην αυτοπεποίθηση και στην πορεία τους στο σχολείο.
