Πολλοί γονείς παιδιών με αυτισμό έχουν ζήσει την ίδια εμπειρία.

Το σχολείο τηλεφωνεί ξανά. Υπάρχουν παράπονα για τη συμπεριφορά του παιδιού. Η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από τις αντιδράσεις του: δεν ακολουθεί οδηγίες, θυμώνει εύκολα, δυσκολεύεται να συνεργαστεί, διαταράσσει το μάθημα.

Και τότε οι γονείς βρίσκονται συχνά σε μια δύσκολη θέση.

Από τη μία πλευρά υπάρχει η πίεση του σχολείου. Από την άλλη υπάρχει η γνώση ότι το παιδί τους δεν προσπαθεί να δημιουργήσει πρόβλημα. Απλώς δυσκολεύεται.

Η συμπεριφορά είναι συχνά η κορυφή του παγόβουνου

Στην περίπτωση των παιδιών με αυτισμό, αυτό που βλέπουν οι άλλοι είναι συνήθως μόνο η εξωτερική συμπεριφορά.

Όμως πίσω από αυτήν μπορεί να κρύβονται πολλές δυσκολίες:

• αισθητηριακή υπερευαισθησία (θόρυβος, φώτα, πολυκοσμία)
• δυσκολία κατανόησης κοινωνικών κανόνων
• άγχος από απρόβλεπτες αλλαγές
• δυσκολία έκφρασης συναισθημάτων
• υπερφόρτωση από πολλά ερεθίσματα.

Όταν αυτές οι δυσκολίες συσσωρεύονται, το παιδί μπορεί να αντιδράσει με έντονο τρόπο. Για τους άλλους φαίνεται σαν «πρόβλημα συμπεριφοράς». Για το παιδί όμως είναι συχνά μια προσπάθεια να διαχειριστεί μια κατάσταση που το ξεπερνά.

Γιατί το σχολείο είναι ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον

Το σχολείο είναι ένα περιβάλλον γεμάτο ερεθίσματα και κοινωνικές απαιτήσεις.

Για ένα παιδί με αυτισμό μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολο να διαχειριστεί:

• τη φασαρία της τάξης
• τις γρήγορες αλλαγές δραστηριοτήτων
• τους άγραφους κοινωνικούς κανόνες
• την ανάγκη για συνεχή συγκέντρωση
• τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις με τους συμμαθητές.

Ακόμη και μικρές αλλαγές στο πρόγραμμα μπορεί να προκαλέσουν έντονο άγχος.

Όταν η συμπεριφορά παρερμηνεύεται

Πολλές φορές οι αντιδράσεις των παιδιών με αυτισμό ερμηνεύονται ως:

• ανυπακοή
• έλλειψη ορίων
• πρόκληση
• κακή συμπεριφορά.

Στην πραγματικότητα όμως αυτές οι αντιδράσεις συχνά αποτελούν σήμα ότι το παιδί δυσκολεύεται να διαχειριστεί το περιβάλλον γύρω του.

Η συμπεριφορά είναι συχνά ένας τρόπος επικοινωνίας όταν το παιδί δεν μπορεί να εκφράσει με λόγια αυτό που αισθάνεται.

Η δύσκολη θέση των γονέων

Οι συνεχείς παρατηρήσεις από το σχολείο μπορεί να δημιουργήσουν στους γονείς έντονο άγχος και αίσθημα ενοχής.

Πολλοί γονείς αισθάνονται ότι πρέπει να υπερασπιστούν το παιδί τους, αλλά ταυτόχρονα προσπαθούν να συνεργαστούν με το σχολείο.

Η αλήθεια είναι ότι οι γονείς συχνά γνωρίζουν καλύτερα από όλους πόσο προσπαθεί το παιδί τους.

Τι πραγματικά βοηθά τα παιδιά με αυτισμό στο σχολείο

Αυτό που βοηθά περισσότερο δεν είναι η πίεση για «καλύτερη συμπεριφορά», αλλά η κατανόηση των αναγκών του παιδιού.

Πολλά παιδιά ωφελούνται όταν υπάρχουν:

• προβλεψιμότητα στο πρόγραμμα
• σαφείς και απλές οδηγίες
• χρόνος προσαρμογής στις αλλαγές
• ένα ήρεμο περιβάλλον όταν νιώθουν υπερφόρτωση
• συνεργασία ανάμεσα σε σχολείο και οικογένεια.

Όταν το περιβάλλον προσαρμόζεται στις ανάγκες του παιδιού, πολλές από τις συμπεριφορές μειώνονται σημαντικά.

Ένα διαφορετικό βλέμμα

Τα παιδιά με αυτισμό δεν είναι «δύσκολα παιδιά». Είναι παιδιά που συχνά προσπαθούν να λειτουργήσουν σε έναν κόσμο που δεν είναι σχεδιασμένος με βάση τον τρόπο που εκείνα αντιλαμβάνονται τα πράγματα.

Ίσως το πιο σημαντικό που μπορούμε να κάνουμε είναι να θυμόμαστε ότι πίσω από κάθε συμπεριφορά υπάρχει μια δυσκολία που χρειάζεται κατανόηση.

Και όταν κάποιος δει αυτή τη δυσκολία, τότε αρχίζει πραγματικά να βοηθά το παιδί.