Οι γονεϊκές ενοχές είναι ένα από τα πιο συχνά και ταυτόχρονα πιο σιωπηλά συναισθήματα μέσα στην οικογένεια. Όταν το παιδί δυσκολεύεται, θυμώνει έντονα, αποσύρεται ή λαμβάνει μια διάγνωση, αρκετοί γονείς στρέφουν το ερώτημα προς τον εαυτό τους: «Μήπως φταίω εγώ;».
Οι σκέψεις αυτές μπορεί να μην εκφράζονται ανοιχτά, όμως, επηρεάζουν τον τρόπο που ο γονέας σκέφτεται, αποφασίζει και σχετίζεται με το παιδί του.
Από πού προέρχονται οι γονεϊκές ενοχές;
Η γονεϊκότητα συνοδεύεται από ευθύνη – και η ευθύνη συχνά φέρνει αμφιβολία. Στη σημερινή εποχή, όμως, οι πιέσεις είναι αυξημένες.
Οι γονείς βρίσκονται αντιμέτωποι με:
- πληθώρα πληροφοριών και αντικρουόμενες συμβουλές για το «τι είναι σωστό»
- συνεχείς συγκρίσεις με άλλες οικογένειες, ιδιαίτερα μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα
- αυξημένες σχολικές και εξωσχολικές απαιτήσεις
- τον φόβο ότι ένα λάθος μπορεί να επηρεάσει μόνιμα το παιδί τους
Έτσι, η φυσιολογική αβεβαιότητα μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε επίμονη ενοχή.
Όταν η ενοχή γίνεται βάρος
Η ενοχή μπορεί να είναι χρήσιμη όταν μας βοηθά να αναστοχαστούμε. Όταν, όμως, γίνεται μόνιμη, αρχίζει να επηρεάζει τη γονεϊκή στάση.
Ο γονέας μπορεί να δυσκολεύεται:
- να θέσει όρια
- να παραμείνει σταθερός στις αποφάσεις του
- να εμπιστευτεί την κρίση του
- να διαχωρίσει τι πραγματικά του αναλογεί από οτιδήποτε δεν εξαρτάται από εκείνον
Το παιδί αντιλαμβάνεται τη στάση και το συναισθηματικό φορτίο του γονέα, ακόμη κι όταν αυτό δεν εκφράζεται με λόγια.
Όταν υπάρχει διάγνωση ή επίμονη δυσκολία
Σε περιπτώσεις μαθησιακών ή αναπτυξιακών δυσκολιών, οι ενοχές συχνά εντείνονται. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι οι αναπτυξιακές διαφοροποιήσεις δεν προκαλούνται από γονεϊκά λάθη.
Η έγκαιρη διερεύνηση και η κατάλληλη υποστήριξη αποτελούν πράξεις φροντίδας και υπευθυνότητας. Η αναζήτηση βοήθειας δεν σημαίνει αποτυχία· σημαίνει διάθεση κατανόησης.
Πότε χρειάζεται και ο γονέας στήριξη;
Η φροντίδα της οικογένειας δεν αφορά μόνο το παιδί. Αφορά και τη συναισθηματική ισορροπία του γονέα.
Ίσως χρειάζεται υποστήριξη όταν:
- η ενοχή είναι επίμονη και έντονη
- συνοδεύεται από άγχος ή εξάντληση
- επηρεάζει τη σχέση με το παιδί
- δημιουργεί σύγκρουση μεταξύ των γονέων
Η ενίσχυση της γονεϊκής αυτοπεποίθησης συμβάλλει ουσιαστικά στη σταθερότητα του οικογενειακού πλαισίου.
Κανένας γονέας δεν είναι τέλειος και κανένα παιδί δεν χρειάζεται τέλειο γονέα. Χρειάζεται έναν ενήλικα που παραμένει παρών, σκέφτεται, αναστοχάζεται και είναι πρόθυμος να διορθώσει όταν χρειάζεται. Οι ενοχές δείχνουν ότι ο γονέας νοιάζεται. Η ισορροπία έρχεται όταν η ευθύνη συνδυάζεται με ρεαλισμό και κατανόηση προς τον εαυτό. Εάν οι γονεϊκές ενοχές επηρεάζουν την καθημερινότητα ή τη σχέση με το παιδί σας, η συμβουλευτική υποστήριξη μπορεί να προσφέρει έναν ασφαλή χώρο για σκέψη, κατανόηση και επαναπροσδιορισμό.
